TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 2025 yılı bütçe görüşmeleri sırasında Asgari Ücret üzerinden sert tartışmalar yaşandı. AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında gerçekleştirilen toplantıda, Mesleki Yeterlilik Kurumu ve Sosyal Güvenlik Kurumu bütçeleri ile Sayıştay raporları görüşülmeye başlandı.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan sunumunu tamamladıktan sonra, milletvekillerinin konuşmalarına geçildi. Ancak konuşmalar sırasında muhalefet milletvekilleri tarafından ‘Asgari ücret talebimiz 30, bunun altında yokuz’ yazılı pankartlar açıldı. Bu protesto üzerine, komisyonda tansiyon yükseldi.
CHP Malatya Milletvekili Veli Ağababa, tepkisini “17 bin liraya geçinebilir misiniz? 30 bin lira yoksa biz de yokuz” diyerek dile getirdi. Muhalefet kanadı, asgari ücretin 30 bin TL seviyesine yükseltilmesi gerektiğini vurgularken, hükümet yetkilileri bu talebe karşı sessiz kalmayı tercih etti.
Toplantıda yaşanan bu gerilim, 2025 yılı bütçesi üzerine yürütülen görüşmelerin ne denli çetin geçeceğinin sinyalini verdi.
Analiz
Asgari Ücretin Güncel Durumu ve Etkileri
Asgari ücret, çalışanların temel yaşam ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri için belirlenen en düşük ücret seviyesi olarak önemini koruyor. Türkiye’de enflasyon oranlarının yüksek seyretmesi, özellikle dar gelirli vatandaşların hayatını zorlaştırdı. Bu durum, asgari ücretin yükseltilmesi talebini gündeme taşıdı ve siyasi partilerin de bu konudaki tavrını belirgin hale getirdi. Muhalefet, asgari ücretin yükseltilmesi için ciddi bir baskı kurarken, hükümet ise daha temkinli bir tutum sergiliyor.
Asgari ücretin artırılması, yalnızca çalışanların gelirlerini değil, aynı zamanda ekonomik dengeleri de etkileyebilir. Ücret artışı, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için maliyetlerin artmasına neden olabilir. Bu durum, bazı işletmelerin istihdamı azaltma yoluna gitmesine veya ürün fiyatlarını artırmasına yol açabilir. Bu yüzden, asgari ücretin belirlenmesi süreci yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sosyal bir sorumluluk gerektiriyor.
Yüksek asgari ücret talepleri, enflasyonist baskıları artırabilir. Asgari ücret artışları, fiyatların genel seviyesini de etkileyerek enflasyonu körükleyebilir. Bu yüzden, asgari ücretin belirlenmesi sürecinde tüm ekonomik dengelerin göz önünde bulundurulması önem taşıyor. Ancak diğer yandan, çalışanların yaşam kalitesinin de korunması gerektiği unutulmamalı; asgari ücrette makul bir artış, ekonomik sürdürülebilirlik ve sosyal refah arasındaki dengeyi sağlamak adına kritik.
Mesleki Yeterlilik Kurumu’nun Önemi ve Rolü
Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK), Türkiye’de iş gücünün niteliklerini artırmayı amaçlayan önemli bir kuruluştur. İş gücünün yetkinliğini artırmak, hem istihdam edilebilirliği artırır hem de verimliliği yükseltir. MYK’nin sunduğu eğitim ve sertifikasyon programları, birçok sektörde çalışanların bilgi ve becerilerini geliştirmesine katkı sağlar. Bu süreçte, mesleki yeterliliğin sadece iş bulmayı değil, işte devamlılığı da etkilediği göz önünde bulundurulmalıdır.
MYK’nin sunduğu programlar, iş gücü piyasasında daha donanımlı ve rekabetçi çalışanlar yetiştirmeyi hedefliyor. Özellikle teknolojik gelişmelerin hızla ilerlediği günümüzde, iş gücünün güncel bilgi ve becerilerle donatılması büyük önem taşıyor. MYK’nin verdiği belgeler, çalışanların iş bulma sürecini kolaylaştırarak kariyerlerinde ilerlemelerine katkı sağlar. Bu belgeler aynı zamanda işverenlere de nitelikli çalışan bulma konusunda güvence sunar.
Son yıllarda MYK’nin önemi giderek artıyor ve kurumun faaliyet alanı genişliyor. Nitelikli iş gücü, ekonomik kalkınmanın temel taşlarından biri olarak kabul edildiği için MYK’nin yaptığı çalışmalar Türkiye’nin ekonomik gelişimine katkıda bulunuyor. Mesleki eğitimlerin yaygınlaştırılması ve iş gücünün niteliğinin artırılması, sadece bireysel değil, toplumsal refah açısından da değer taşıyor.
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun Rolü ve Sağladığı Destekler
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), çalışanların sosyal güvencesini sağlamak amacıyla kurulmuş bir kamu kurumu olarak Türkiye’de önemli bir yere sahip. SGK, çalışanların emeklilik, sağlık hizmetleri ve işsizlik sigortası gibi alanlarda güvencelerini sağlamaya yönelik hizmetler sunar. Özellikle son yıllarda yapılan reformlar sayesinde kurum, hizmetlerini daha etkili ve kapsayıcı hale getirmeyi hedefliyor.
SGK, çalışanların emeklilik haklarını güvence altına almanın yanı sıra, sağlık hizmetlerine erişimlerini de kolaylaştırıyor. Bu da toplumun genel sağlığını koruma ve bireylerin hayat kalitesini artırma noktasında önemli bir katkı sağlıyor. Ayrıca, çalışanların yaşadığı sağlık sorunlarında destek alabilmesi, iş verimliliğinin de korunmasına yardımcı olur.
Pandemi dönemiyle birlikte SGK’nın önemi daha da arttı. Sağlık harcamalarının ve işsizlik sigortası ödemelerinin artması, SGK’nın mali yapısını zorladı. Ancak, SGK’nın sağladığı bu destekler, Türkiye’de sosyal devlet anlayışının bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Bu destekler, toplumsal dayanışmayı güçlendiren bir etki yaratarak sosyal güvenlik ağının değerini bir kez daha ortaya koyuyor.
Sayıştay’ın Gözetim ve Denetim Rolü
Sayıştay, Türkiye’de kamu kurumlarının mali faaliyetlerini denetleyen bir üst kurum olarak şeffaf yönetim anlayışını destekler. Sayıştay’ın denetim raporları, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasını sağlamaya yönelik önemli bir rehber niteliği taşır. Bu raporlar, kamu kurumlarının mali işleyişini gözler önüne sererek hesap verebilirliği artırır.
Kamu kaynaklarının doğru yönetilmesi, ülkenin ekonomik kalkınması için büyük önem taşır. Sayıştay’ın yürüttüğü denetimler, kurumların mali disiplinini sağlayarak kamu kaynaklarının israf edilmesini engeller. Bu bağlamda, Sayıştay’ın denetimleri hem kamu kurumları hem de vatandaşlar için şeffaflık ve güven oluşturur.
Son yıllarda Sayıştay raporlarına duyulan ilgi artmıştır. Bu raporlar, medya ve kamuoyu tarafından yakından takip edilerek kamu denetimi konusunda bilinçlenmeyi sağlıyor. Sayıştay’ın etkili denetim faaliyetleri, kamu yönetiminin daha hesap verebilir hale gelmesi için gerekli bir kontrol mekanizması olarak işlev görmektedir.
Asgari Ücret Artışının Ekonomik ve Sosyal Sonuçları
Asgari ücrette yapılacak bir artışın birçok ekonomik ve sosyal sonucu bulunuyor. Özellikle enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde asgari ücret artışları, çalışanların alım gücünü artırarak hayat standartlarını yükseltmeye katkı sağlayabilir. Ancak bu artış, aynı zamanda bazı ekonomik dengeleri de zorlayabilir; küçük işletmelerin maliyet yükünü artırarak iflas riski yaratabilir.
Sosyal açıdan bakıldığında, yüksek asgari ücret, çalışanların sosyal refahını yükselterek toplumda eşitsizliği azaltıcı bir etki yaratabilir. Gelir dağılımındaki adaletsizliğin azaltılması, toplumsal huzuru artırarak iş gücü motivasyonunu da olumlu etkileyebilir. Bu yüzden, asgari ücretin belirlenmesinde yalnızca ekonomik değil, sosyal etkiler de göz önünde bulundurulmalıdır.
Ancak, yüksek asgari ücret taleplerinin işsizliği artırma riski de bulunuyor. İşverenlerin artan maliyetleri karşılayabilmek için işten çıkarmalara gitmesi, işsizliği tetikleyebilir. Dolayısıyla, asgari ücret artışının dengeli bir şekilde gerçekleştirilmesi, ekonominin sürdürülebilirliği açısından kritik bir öneme sahip.
